กรีซห้ามเด็กต่ำกว่า 15 ปีใช้โซเชียลตั้งแต่ปี 2027 นอร์เวย์เสนอขยายร่างกฎไปถึงเกมออนไลน์

ถ้า TikTok หรือ Instagram ไม่แน่ใจว่าผู้ใช้ในกรีซคนหนึ่งอายุเท่าไร แพลตฟอร์มอาจขึ้น QR code ให้สแกนด้วยแอปของรัฐบาล สิ่งที่แพลตฟอร์มได้กลับไปมีแค่คำตอบเดียวว่า "อายุถึง" หรือ "ไม่ถึง" ไม่มีชื่อ ไม่มีวันเกิด ไม่มีเลขบัตร นี่คือหนึ่งในวิธีตรวจอายุที่รัฐบาลกรีซเสนอ หลังรัฐสภาผ่านกฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีใช้โซเชียลมีเดีย ซึ่งจะเริ่มมีผลต้นปีหน้า

นึกถึงสายรัดข้อมือที่หน้าผับ พนักงานเห็นแค่ว่าคุณผ่านการตรวจอายุแล้ว ไม่ต้องเห็นบัตรของคุณอีก แอป Kids Wallet ของกรีซทำหน้าที่คล้ายกัน แต่ต่างกันตรงที่สายรัดข้อมือจะมีก็ต่อเมื่อมีคนขอตรวจ ถ้าแพลตฟอร์มไม่เคยถามอายุ เด็กก็ยังหลุดเข้าไปได้ กฎของกรีซจึงวางภาระไว้ที่แพลตฟอร์ม ไม่ใช่เด็กหรือพ่อแม่ บัญชีเก่าไม่ได้รับยกเว้น และพ่อแม่จะอนุญาตแทนลูกไม่ได้ ส่วนแอปแชตอย่าง WhatsApp และ Messenger ยังใช้ได้ตามปกติ

ยังไม่จบแค่นั้น ไม่กี่วันก่อนหน้า รัฐบาลนอร์เวย์ประกาศว่าร่างกฎหมายห้ามเด็กต่ำกว่า 16 ปีของตนจะไม่หยุดแค่โซเชียล แต่จะครอบคลุมเกมออนไลน์และแอปแชตที่ถูกประเมินว่าเสี่ยงต่อเด็กด้วย Euronews ระบุว่าน่าจะรวม Roblox แต่ทั้งหมดนี้ยังเป็นร่าง รัฐบาลจะยื่นเข้ารัฐสภาภายในสิ้นปีนี้

Al Jazeera นับว่ากรีซเป็นหนึ่งในราว 20 ประเทศที่จำกัดการใช้โซเชียลของเด็ก แต่ไม่ได้แยกว่าประเทศไหนบังคับใช้แล้วหรือยังเป็นแผน ถึงอย่างนั้น ReadEval มองว่าคำถามในยุโรปไม่ใช่ "จะห้ามไหม" อีกแล้ว แต่เป็น "จะตรวจอายุอย่างไรโดยไม่เก็บข้อมูลส่วนตัวเกินจำเป็น" ส่วนไทยยังไม่มีกฎแบบนี้ แต่อินโดนีเซียเริ่มบังคับใช้กฎของตัวเองแล้ว

สำหรับคนไทย ตอนนี้ยังไม่ต้องทำอะไร แต่ถ้าคุณเป็นพ่อแม่ ควรรู้ว่าแพลตฟอร์มกำลังถูกกดดันให้ถามอายุผู้ใช้จริงจังขึ้น และวิธีที่ใช้ในยุโรปวันนี้อาจกลายเป็นต้นแบบของที่อื่น ตารางเทียบกฎของแต่ละประเทศ วิธีตรวจอายุของกรีซ และจุดที่สื่อรายงานไม่ตรงกันอยู่ด้านล่าง

สรุปประเด็นสำคัญ

• กรีซ (ผ่านแล้ว): ห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีใช้โซเชียลมีเดีย เช่น Facebook, Instagram และ TikTok มีผล 1 ม.ค. 2027 แพลตฟอร์มต้องตรวจอายุด้วยวิธีที่ "เหมาะสม ได้สัดส่วน และเชื่อถือได้" ใครไม่ทำตามเสี่ยงค่าปรับตามกฎหมายบริการดิจิทัลของสหภาพยุโรป (DSA) สูงสุด 6% ของรายได้ทั่วโลก
• นอร์เวย์ (ยังเป็นร่าง): เกณฑ์ 16 ปี และขยายไปถึงเกมออนไลน์กับแอปแชตที่ประเมินว่าเสี่ยง จะยื่นเข้ารัฐสภาภายในสิ้นปี 2026 เร็วที่สุดมีผลในปี 2027
• "ราว 20 ประเทศ" เป็นการนับของ Al Jazeera: ตัวอย่างที่ยกมามีทั้งประเทศที่ออกกฎแล้วและที่ยังเป็นแผน ฝรั่งเศสเพิ่งถูกศาลรัฐธรรมนูญตีตกกฎห้ามต่ำกว่า 15 ปี ส่วนเดนมาร์กยังเป็นร่าง
• ไทยยังไม่มีกฎแบบนี้: มีเพียงการศึกษาที่รัฐบาลประกาศเมื่อกลางปี (รายละเอียดในข่าวออสเตรเลียเตรียมฟ้อง 5 แพลตฟอร์ม)

กฎของกรีซห้ามอะไร และเริ่มเมื่อไร

รัฐสภากรีซผ่านกฎหมายนี้เมื่อ 22–23 ต.ค. 2026 ด้วยเสียงของพรรค New Democracy ของนายกรัฐมนตรี Kyriakos Mitsotakis พรรคเดียว Al Jazeera รายงานว่าไม่มีพรรคอื่นสนับสนุน และพรรคสังคมนิยม PASOK งดออกเสียง โดย PASOK เสนอทางเลือกว่าให้ห้ามเฉพาะเด็กต่ำกว่า 13 ปี และให้พ่อแม่ควบคุมการใช้งานของเด็กอายุ 13–14 ปีแทน Mitsotakis ประกาศแผนนี้ครั้งแรกผ่านวิดีโอบน TikTok เมื่อเดือนเมษายน และเรียกมันว่ามาตรการที่ "ยากแต่จำเป็น"

สาระสำคัญตามที่สื่อกรีซสรุปจากร่างกฎหมายและคำแถลงของรัฐมนตรี

แพลตฟอร์มจะรู้อายุได้อย่างไร

การกรอกวันเกิดเองจะไม่พออีกต่อไป แต่กฎหมายไม่ได้บังคับวิธีเดียว แพลตฟอร์มใช้เทคโนโลยีของตัวเองได้ถ้าตรงตามกฎหมายและมาตรฐานของสหภาพยุโรป รัฐบาลยกเครื่องมือของรัฐ 2 ตัวเป็นตัวอย่าง คือ Kids Wallet และ Gov.gr Wallet (แอปเก็บเอกสารดิจิทัลของรัฐ)

• ตรวจด้วย Kids Wallet: Protothema รายงานว่าถ้าแพลตฟอร์มยืนยันอายุผู้ใช้เองไม่ได้ จะสร้าง QR code ให้สแกนด้วย Kids Wallet แล้วแพลตฟอร์มจะได้เพียงสัญญาณว่าอายุถึงเกณฑ์หรือไม่ Dimitris Papastergiou รัฐมนตรีกระทรวงการปกครองดิจิทัล กล่าวว่า "Kids Wallet ไม่ได้ให้แม้แต่วันเกิด ให้แค่สัญญาณบอกว่าถึงหรือไม่ถึง" และ "เราไม่ให้ข้อมูลส่วนตัวของลูกเราแก่แพลตฟอร์มเลย" (คำแปลของ ReadEval)
• หลักการที่ต้องทำตาม: ไม่เก็บเอกสารยืนยันตัวตนเกินจำเป็น ไม่นำข้อมูลอายุไปใช้ทำโฆษณาหรือสร้างโปรไฟล์ผู้ใช้ และวิธีตรวจต้องแม่นยำ ใช้ได้จริง และมีกลไกกันการหลบเลี่ยง
• ช่องโหว่ที่รัฐบาลยอมรับ: To Vima รายงานว่าเด็กยังหลบได้ด้วยการกรอกวันเกิดปลอม ยืมบัญชีคนอื่น หรือใช้ VPN รัฐบาลกำลังคุยกับบริษัทเรื่องมาตรการเสริม เช่น ตรวจการใช้ VPN การตั้งค่าภาษา และข้อมูลจากโทรศัพท์มือถือ และยอมรับว่าไม่มีระบบไหนกันได้ทุกครั้ง

Kids Wallet ไม่ใช่แอปใหม่ รัฐบาลกรีซเปิดตัวเมื่อเดือนพฤษภาคม 2025 เป็นแอปควบคุมการใช้งานของเด็ก (parental control) พ่อแม่ติดตั้งบนโทรศัพท์ของลูก สร้างบัญชีพ่อแม่กับบัญชีลูก กำหนดแอป เว็บไซต์ และเวลาใช้งาน แล้วยืนยันอายุลูกด้วยเอกสาร รัฐมนตรีในตอนนั้นย้ำว่าแอปไม่ได้ให้พ่อแม่อ่านข้อความของลูก

ทำไมบางสื่อบอกว่าพ่อแม่ต้องผูกแอปกับเครื่องลูก

Engadget รายงานว่าพ่อแม่ "ต้อง" ดาวน์โหลด Kids Wallet หรือ Gov.gr แล้วจับคู่กับอุปกรณ์ของลูกเพื่อบล็อกการเข้าถึง แต่สื่อกรีซที่สรุปจากร่างกฎหมาย (Euronews, To Vima และ Protothema) อธิบายต่างออกไป คือภาระการตรวจอายุอยู่ที่แพลตฟอร์ม และ Kids Wallet เป็นเครื่องมือที่ "ใช้ได้แต่ไม่บังคับ" Akis Skertsos รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวว่ากฎหมาย "วางภาระการตรวจอายุผู้ใช้ไว้ที่แพลตฟอร์ม"

ReadEval ประเมินว่าความต่างนี้มาจากที่กรีซเปลี่ยนแนวทาง แผนเดิมเมื่อปลายปี 2025 ตามที่เครือข่าย Eurydice ของคณะกรรมาธิการยุโรปสรุปไว้ คือเด็กต่ำกว่า 15 ปีใช้โซเชียลได้ถ้าพ่อแม่ยินยอม และ Kids Wallet บนเครื่องของเด็กเป็นตัวกรองและบล็อก ไม่ใช่บริษัทโซเชียล แต่กฎหมายใหม่ตัดเรื่องความยินยอมของพ่อแม่ออก และย้ายภาระไปที่แพลตฟอร์ม พ่อแม่ชาวกรีกยังใช้ Kids Wallet คุมเครื่องลูกได้เหมือนเดิม แต่ไม่ใช่เงื่อนไขของกฎหมายนี้ ReadEval เข้าเว็บไซต์ของรัฐบาลกรีซโดยตรงไม่ได้ จึงยังไม่ได้อ่านตัวบทกฎหมายฉบับสุดท้าย

ใครโดนลงโทษ ถ้าไม่ทำตาม

• เด็กและพ่อแม่ไม่มีโทษ: กฎหมายไม่ได้กำหนดค่าปรับใหม่สำหรับครอบครัวที่ลูกหลบเลี่ยงกฎ
• แพลตฟอร์มโดนผ่านกลไกของ DSA: กรีซไม่ได้ตั้งระบบโทษใหม่ของตัวเอง แต่ใช้ DSA มาตรา 28 ซึ่งว่าด้วยการคุ้มครองผู้เยาว์บนแพลตฟอร์มออนไลน์ Xinhua รายงานว่าบริษัทที่ไม่ทำตามอาจถูกปรับสูงสุด 6% ของรายได้ทั่วโลกต่อปี ซึ่งเป็นเพดานโทษของ DSA
• ใครเป็นคนตรวจ: แพลตฟอร์มที่ตั้งอยู่ในกรีซอยู่ใต้การกำกับของสภาวิทยุและโทรทัศน์แห่งชาติ (ESR) และหน่วยงานคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของกรีซ ส่วนแพลตฟอร์มที่ตั้งในประเทศอื่นของสหภาพยุโรป เรื่องร้องเรียนจะส่งผ่านคณะกรรมการโทรคมนาคมและไปรษณีย์ (EETT) ไปยังหน่วยงานของประเทศนั้น และแพลตฟอร์มขนาดใหญ่มาก (VLOP) อยู่ใต้การกำกับของคณะกรรมาธิการยุโรป
• ฟ้องเรียกค่าเสียหายได้: Adonis Georgiadis รัฐมนตรีสาธารณสุข กล่าวว่าถ้าแพลตฟอร์มไม่ทำตาม ประชาชนฟ้องศาลเรียกค่าชดเชยได้ และ "ถ้าแพลตฟอร์มไม่ทำสิ่งที่ต้องทำ พวกเขาจะต้องจ่าย"

นอร์เวย์เสนออะไร และทำไมถึงลากเกมเข้ามาด้วย

นอร์เวย์ประกาศแผนห้ามเด็กต่ำกว่า 16 ปีใช้โซเชียลตั้งแต่เดือนเมษายน 2026 ในตอนนั้นนายกรัฐมนตรี Jonas Gahr Støre บอกว่า "เราออกกฎหมายนี้เพราะอยากให้วัยเด็กเป็นวัยที่เด็กได้เป็นเด็ก" และ Karianne Tung รัฐมนตรีด้านดิจิทัล บอกว่า "จะปล่อยให้เด็กรับผิดชอบเองในการอยู่ห่างจากแพลตฟอร์มที่ห้ามใช้ไม่ได้" (คำแปลของ ReadEval)

ประกาศเมื่อ 19 ต.ค. 2026 ขยายขอบเขตของร่างนี้ ตามที่ Euronews รายงาน

• ไม่ใช่แค่โซเชียล: เกมออนไลน์และบริการส่งข้อความที่อาจเป็นอันตรายจะเข้าข่ายด้วย ข้อยกเว้นกว้าง ๆ สำหรับเกมและแอปแชตที่หลายฝ่ายคาดไว้ถูกตัดออก Euronews ระบุว่า TikTok, Snapchat และ Roblox น่าจะเข้าข่าย
• ดูที่ความเสี่ยง ไม่ใช่ประเภทแอป: แต่ละบริการจะถูกประเมินตามความเสี่ยงต่อเด็ก บริการที่ประเมินว่าไม่เป็นอันตราย เช่น แอปแชตที่ใช้ติดต่อเรื่องโรงเรียน อาจยังใช้ได้
• นับตามปีเกิดเหมือนกรีซ: เด็กใช้ได้ตั้งแต่ 1 ม.ค. ของปีที่อายุครบ 16 ร่างเดิมปี 2025 เสนอ 15 ปีตามวันเกิด แล้วรัฐบาลปรับเป็น 16 ปีเมื่อเดือนเมษายน 2026
• แพลตฟอร์มต้องตรวจอายุ: ระบบต้องสอดคล้องกับกฎคุ้มครองข้อมูลของยุโรป แต่รัฐบาลยังไม่ได้กำหนดว่าต้องใช้วิธีไหน
• Lene Vågslid รัฐมนตรีกระทรวงเด็กและครอบครัว กล่าวว่า "ความปลอดภัยของเด็กต้องมาก่อน" และรัฐบาลยังบอกว่าจะรักษา "สิทธิในการมีส่วนร่วม" ของเด็ก แต่ Euronews ตั้งข้อสังเกตว่ายังไม่ได้อธิบายว่าจะทำอย่างไรภายใต้ข้อจำกัดนี้

สถานะ: ร่างนี้ผ่านการรับฟังความเห็นในนอร์เวย์และเขตเศรษฐกิจยุโรป (EEA) แล้ว รัฐบาลจะยื่นต่อรัฐสภา (Storting) ภายในสิ้นปี 2026 สำนักงานกฎหมาย CMS ประเมินว่าเร็วที่สุดจะมีผลในปี 2027 และเมื่อ DSA บังคับใช้เต็มที่ในกฎหมายนอร์เวย์ แพลตฟอร์มที่ไม่ทำตามเสี่ยงค่าปรับสูงสุด 6% ของรายได้ทั่วโลก รัฐบาลนอร์เวย์เป็นรัฐบาลเสียงข้างน้อยของพรรคแรงงาน ร่างนี้จึงยังต้องผ่านรัฐสภาก่อน และอาจถูกแก้ไขได้

เทียบกฎของแต่ละประเทศ

สถานะ ณ 26 ต.ค. 2026 จากแหล่งที่ ReadEval ตรวจได้ ไม่ใช่ทุกประเทศที่ Al Jazeera นับ

หมายเหตุ: รายละเอียดของออสเตรเลีย รวมถึงตัวเลขเด็กที่ยังมีบัญชีและการเตรียมฟ้อง 5 แพลตฟอร์ม อยู่ในข่าวของ ReadEval ก่อนหน้านี้ ส่วนมาเลเซีย ข้อมูลล่าสุดที่ ReadEval พบคือ Bernama เมื่อ 30 เม.ย. 2026 ซึ่ง Fahmi Fadzil รัฐมนตรีกระทรวงการสื่อสาร บอกว่าจะประกาศวันบังคับใช้หลังได้รายละเอียดจากหน่วยงานกำกับ (MCMC) ส่วนเป้าเดิมที่ให้แพลตฟอร์มพร้อมภายในไตรมาส 2 ปี 2026 ผ่านไปแล้ว ReadEval ยังไม่พบประกาศวันเริ่มจริง

"ราว 20 ประเทศ" นับอย่างไร

ตัวเลขนี้มาจาก Al Jazeera ซึ่งเขียนว่ากฎของกรีซ "ทำให้กรีซอยู่แนวเดียวกับราว 20 ประเทศที่ตอนนี้จำกัดการเข้าถึงแอปโซเชียลมีเดียของคนอายุน้อย" Al Jazeera ไม่ได้แสดงรายชื่อครบ ระบุเพียงออสเตรเลีย ฝรั่งเศส บราซิล อินโดนีเซีย ออสเตรีย เดนมาร์ก และอังกฤษ ว่า "ออกหรือวางแผน" มาตรการคล้ายกัน

ข้อควรระวังคือ "จำกัด" ในที่นี้กินความกว้าง จากตารางด้านบน บางประเทศบังคับใช้แล้ว บางประเทศยังเป็นร่าง และฝรั่งเศสถูกศาลตีตกไปแล้ว ReadEval จึงใช้ตัวเลขนี้ในฐานะการนับของ Al Jazeera และยังไม่ได้ตรวจสถานะของทั้ง 20 ประเทศ

คนไทยเกี่ยวไหม

• กฎของกรีซและนอร์เวย์ใช้กับผู้ใช้ในประเทศนั้น: ยังไม่มีข้อมูลว่าแพลตฟอร์มจะนำระบบตรวจอายุแบบเดียวกันมาใช้ในไทย
• ไทยยังไม่มีกฎจำกัดอายุแบบนี้: มีเพียงการศึกษาความเป็นไปได้ของกฎห้ามเด็กต่ำกว่า 16 ปีที่รัฐบาลประกาศเมื่อเดือนกรกฎาคม 2026 ซึ่ง ReadEval สรุปไว้แล้วในข่าวออสเตรเลีย และยังไม่พบร่างกฎหมายหรือกรอบเวลา
• เพื่อนบ้านในอาเซียนขยับแล้ว: อินโดนีเซียบังคับใช้ PP Tunas ตั้งแต่ 28 มี.ค. 2026 ตามรายงานของ Bernama ผ่าน New Straits Times โดยแพลตฟอร์มอย่าง X ปรับอายุขั้นต่ำเป็น 16 ปี ส่วน TikTok และ Roblox ทำตามบางส่วน ขณะที่มาเลเซียยังไม่ประกาศวันเริ่ม

สิ่งที่แหล่งข่าวรายงานไม่ตรงกัน

• พ่อแม่ต้องผูกแอปกับเครื่องลูกหรือไม่: Engadget เขียนว่าพ่อแม่ต้องดาวน์โหลดและจับคู่แอปของรัฐกับเครื่องลูก แต่ Euronews, To Vima และ Protothema ระบุว่าภาระอยู่ที่แพลตฟอร์ม และ Kids Wallet ไม่บังคับ ReadEval ยึดตามสื่อกรีซที่สรุปจากร่างกฎหมายและคำแถลงของรัฐมนตรีโดยตรง
• แพลตฟอร์มไหนบ้าง: Engadget ระบุ TikTok, Instagram, Facebook และ X ส่วนสื่อกรีซระบุ Facebook, Instagram, TikTok และ LinkedIn เป็นชุดแรก ทั้งสองฝั่งตรงกันว่ารายชื่อยังไม่ตายตัว
• วันที่ลงมติ: Xinhua รายงานว่ารัฐสภาอนุมัติเมื่อเย็นวันพฤหัสบดี (22 ต.ค.) ส่วน Al Jazeera ระบุว่าการอภิปรายลากจากวันพฤหัสบดีถึงวันศุกร์ (23 ต.ค.) ReadEval จึงเขียนว่า 22–23 ต.ค.
• เดนมาร์ก "ผ่านแล้ว" หรือยัง: Euronews เขียนว่าเดนมาร์กออกข้อจำกัดคล้ายกันแล้ว แต่สรุปของสำนักงานกฎหมาย Bech-Bruun เมื่อ 15 ต.ค. 2026 ระบุว่ายังเป็นร่างที่เพิ่งปิดรับฟังความเห็น ReadEval ยึดตามสรุปของสำนักงานกฎหมาย ซึ่งลงรายละเอียดตัวร่าง
• ค่าปรับของกรีซ: Xinhua ระบุสูงสุด 6% ของรายได้ทั่วโลก ส่วน Protothema ระบุว่ากรีซไม่ได้ตั้งระบบโทษใหม่ ทั้งสองข้อไม่ขัดกัน เพราะ 6% คือเพดานโทษของ DSA ที่กรีซนำมาใช้