อ่าน แล้วประเมิน ก่อนเชื่อ
ค้นหา ที่คั่นไว้
apps

รัฐโรดไอแลนด์ฟ้อง Meta กล่าวหาว่าปล่อยโฆษณาหลอกลวงบน Facebook ไว้เพราะทำเงินให้บริษัท

อัยการสูงสุดรัฐโรดไอแลนด์ฟ้อง Meta เป็นรัฐแรก กล่าวหาว่ารู้ว่าโฆษณาหลอกลวงทำร้ายผู้ใช้แต่ปล่อยไว้เพราะทำรายได้ Meta ว่าคดีไม่มีมูล

การ์ด: Meta · Facebook
สารบัญ (10 หัวข้อ)
  1. สรุปประเด็นสำคัญ
  2. คำฟ้องกล่าวหาอะไรบ้าง
  3. ตัวเลข 10% มาจากไหน และ Meta ว่าอย่างไร
  4. Meta ตอบคดีนี้อย่างไร
  5. "รัฐแรก" แปลว่าอะไร ในเมื่อมีคดีก่อนหน้าแล้ว
  6. คนไทยเกี่ยวอะไรด้วย
  7. วิธีรายงานโฆษณาหลอกลวงบน Facebook และ Instagram
  8. วิธีเช็กผู้ลงโฆษณาก่อนเชื่อ
  9. สิ่งที่ยังไม่ชัด
  10. บทวิเคราะห์จาก ReadEval

คุณน่าจะเคยเห็นโฆษณาแบบนี้ในฟีด Facebook: ชวนลงทุนได้ผลตอบแทนสูงเกินจริง ขายอาหารเสริมที่อ้างว่ารักษาโรคได้ หรือใช้หน้าคนดังมาเชียร์ เมื่อ 22 ต.ค. 2026 Peter Neronha อัยการสูงสุดรัฐโรดไอแลนด์ สหรัฐฯ ยื่นฟ้อง Meta เจ้าของ Facebook และ Instagram โดยกล่าวหาว่า Meta รู้ว่าโฆษณาหลอกลวงพวกนี้ทำร้ายผู้ใช้ แต่ไม่จัดการให้เต็มที่เพราะทำเงินให้บริษัท โรดไอแลนด์เป็นรัฐแรกที่ฟ้อง Meta เรื่องนี้

คำฟ้องไม่ได้กล่าวหาแค่ว่า Meta ปล่อยผ่าน แต่บอกว่า Meta ช่วยผู้ลงโฆษณาออกแบบโฆษณา เลือกกลุ่มเป้าหมาย และส่งโฆษณาไปถึงคนที่น่าจะหลงเชื่อ รวมถึงผู้สูงอายุ ลองนึกถึงห้างที่ไม่ได้แค่ให้เช่าแผง แต่ยังช่วยจัดหน้าร้านและพาลูกค้าเดินมาหน้าแผงด้วย ถ้าแผงนั้นขายของปลอม ห้างจะบอกว่าไม่เกี่ยวก็ยากขึ้น ต่างกันตรงที่ห้างตรวจผู้เช่าได้ทีละร้าน ส่วนโฆษณาบน Meta ผ่านการตรวจด้วยระบบอัตโนมัติเป็นหลัก และศาลยังไม่ได้ตัดสินว่าข้อกล่าวหาใดเป็นจริง

หลักฐานสำคัญที่คดีหยิบมาใช้คือรายงานของ Reuters เมื่อปลายปี 2025 ซึ่งอ้างเอกสารภายในว่า Meta เคยประมาณการเองว่ารายได้ราว 10% ของปี 2024 หรือราว 16,000 ล้านดอลลาร์ มาจากโฆษณาสแกมและสินค้าต้องห้าม พูดง่าย ๆ คือราว 1 ใน 10 ของรายได้ทั้งบริษัท Meta ตอบว่าตัวเลขนั้น "คร่าว ๆ และนับกว้างเกินไป" และบอกว่าคดีของโรดไอแลนด์ "ไม่มีมูล" พร้อมยกตัวเลขของบริษัทเองว่าปี 2025 ลบโฆษณาสแกมไปกว่า 159 ล้านชิ้น

คดีนี้เป็นของรัฐในสหรัฐฯ และเงินชดเชยที่ขอเป็นของผู้บริโภคในโรดไอแลนด์ แต่ปัญหาเดียวกันเกิดในไทยด้วย สภาองค์กรของผู้บริโภคของไทยยื่นฟ้อง Meta ไปแล้วเมื่อเดือนมิถุนายน 2026 โดยอ้างว่าเรื่องร้องเรียนซื้อของออนไลน์ที่สภาฯ ได้รับ ราว 6 ใน 10 เรื่องเกี่ยวกับ Facebook

ระหว่างรอศาล สิ่งที่คุณทำได้ทันทีมีสองอย่าง เมื่อเจอโฆษณาน่าสงสัย ให้แตะปุ่มตัวเลือก (จุดสามจุด) ที่มุมขวาบนของโฆษณาแล้วเลือก Report ad และก่อนเชื่อผู้ลงโฆษณา ให้เปิดดูว่าเพจนั้นสร้างเมื่อไร เคยเปลี่ยนชื่อไหม และมีโฆษณาอะไรอยู่บ้าง ขั้นตอนทีละเมนู วิธีใช้คลังโฆษณา (Ad Library) และไทม์ไลน์คดีอยู่ด้านล่าง

ลงลึกสรุปประเด็น รายละเอียด วิธีเช็ก และบทวิเคราะห์

สรุปประเด็นสำคัญ

  • รัฐแรกที่ฟ้อง: อัยการสูงสุดรัฐโรดไอแลนด์ยื่นฟ้อง Meta เมื่อ 22 ต.ค. 2026 ต่อศาล Providence County Superior Court กล่าวหาว่าละเมิดกฎหมายห้ามการค้าที่หลอกลวงของรัฐ (Deceptive Trade Practices Act หรือ DTPA)
  • ข้อกล่าวหาหลัก: Meta รู้ว่าโฆษณาหลอกลวงสร้างความเสียหาย แต่ยังปล่อยไว้เพราะทำรายได้ และยังช่วยสร้าง ปรับแต่ง และยิงโฆษณาเหล่านี้ไปหาคนเปราะบาง ทั้งหมดยังเป็นข้อกล่าวหาที่ศาลยังไม่ได้พิสูจน์
  • Meta ปฏิเสธ: โฆษก Andy Stone บอก Reuters ว่าคดี "ไม่มีมูล" บริษัทจะสู้คดี และกล่าวหาว่าอัยการไม่ยอมคุยกับ Meta แต่ไปจ้างสำนักงานกฎหมายเอกชนจากนอกรัฐมาฟ้องแทน
  • ผู้ใช้ไทยทำได้เลย: รายงานโฆษณาผ่านเมนู Report ad และเช็กผู้ลงโฆษณาผ่านส่วน Page transparency ของเพจและ Ad Library ซึ่งเปิดดูได้โดยไม่ต้องล็อกอิน

คำฟ้องกล่าวหาอะไรบ้าง

ReadEval เปิดไฟล์คำฟ้องฉบับเต็มบนเว็บของสำนักงานอัยการสูงสุดรัฐโรดไอแลนด์ไม่ได้ เพราะเว็บบล็อกการเข้าถึงจากระบบอัตโนมัติ เนื้อหาด้านล่างจึงมาจากข่าวประชาสัมพันธ์ของสำนักงานอัยการฯ (ผ่านฉบับที่ SteveAhlquist.news เผยแพร่ซ้ำทั้งฉบับ) ประกอบกับรายงานของ Engadget, PYMNTS, Social Samosa และ American Bazaar

ข่าวประชาสัมพันธ์ระบุว่า Meta ช่วย "สร้าง ปรับแต่ง และเผยแพร่" โฆษณาหลายประเภท ได้แก่

  • โครงการหลอกลวงและการแอบอ้างเป็นบุคคลหรือองค์กรอื่น
  • การลงทุนปลอม
  • ข้อเสนอสวัสดิการ Medicare และ Social Security ที่ไม่มีจริง
  • อาหารเสริมและการรักษาที่ไม่ได้ผลหรืออันตราย

คำฟ้องบอกว่า Meta ให้ความช่วยเหลือด้านการออกแบบ เครื่องมือเลือกกลุ่มเป้าหมาย ระบบปรับโฆษณาให้ได้ผล การส่งโฆษณา และข้อมูลวิเคราะห์ ซึ่งช่วยให้ผู้ลงโฆษณาเข้าถึงคนที่มีแนวโน้มจะตอบสนอง และใช้ข้อมูลของผู้ใช้เล็งเป้าคนเปราะบาง เช่น ผู้สูงอายุ ขณะที่บอกผู้บริโภคและหน่วยงานกำกับว่ามีเครื่องมือกำจัดโฆษณาสแกมที่ดี คำฟ้องยังกล่าวหาว่า Meta เพิกเฉยต่อผลตรวจพบการฉ้อโกง ไม่ยอมใช้เครื่องมือบางตัวที่จะช่วยลบโฆษณาหลอกลวง และเก็บค่าโฆษณาแพงขึ้นแทนการลบโฆษณาบางรายการ

American Bazaar ซึ่งอ้างรายงานของ Reuters ยกตัวอย่างจากคำฟ้องว่ามีโฆษณาชิ้นหนึ่งสัญญาว่าจะ "ย้อนอาการอัลไซเมอร์ได้ใน 45 วัน" และมีโฆษณานี้มากกว่า 2,000 เวอร์ชันที่ยังแสดงอยู่ใน Ad Library ของ Meta เอง รายละเอียดนี้ ReadEval พบในแหล่งเดียว และยืนยันกับตัวคำฟ้องไม่ได้

Neronha กล่าวว่า "ตามที่กล่าวหาในคำฟ้อง Meta จงใจปล่อยให้ผู้ใช้ที่เปราะบางเผชิญการฉ้อโกงและการหลอกลวง และทำกำไรมหาศาลจากเรื่องนี้" (แปลโดย ReadEval)

รัฐขออะไรจากศาล

สิ่งที่ขอความหมายแบบง่าย
คำพิพากษาว่า Meta ละเมิด DTPAให้ศาลประกาศว่าทำผิดกฎหมายของรัฐ
คำสั่งห้ามหรือสั่งให้ทำ (injunctive relief)บังคับให้ Meta เปลี่ยนวิธีจัดการโฆษณา
คืนเงินให้ผู้บริโภคในโรดไอแลนด์เยียวยาคนในรัฐที่เสียหาย
ค่าปรับทางแพ่งต่อการละเมิดแต่ละครั้งยิ่งนับการละเมิดได้มาก ค่าปรับยิ่งสูง
คืนกำไรที่ได้มาโดยมิชอบพร้อมดอกเบี้ยเรียกรายได้จากโฆษณาที่ผิดกลับคืน
ตั้งผู้พิทักษ์ ผู้ตรวจสอบ หรือผู้ติดตามการปฏิบัติมีคนกลางคอยตรวจว่า Meta ทำตามคำสั่งศาลจริง

ข่าวประชาสัมพันธ์ไม่ได้ระบุจำนวนเงินที่เรียก

ตัวเลข 10% มาจากไหน และ Meta ว่าอย่างไร

ตัวเลขนี้ไม่ได้มาจากการคำนวณของอัยการ แต่มาจาก Reuters ซึ่งรายงานเมื่อ 6 พ.ย. 2025 โดยอ้างเอกสารภายในของ Meta ประเด็นที่สื่อหลายสำนักอ้างถึงมีดังนี้

ประเด็นจากรายงานของ ReutersMeta ตอบอย่างไร
Meta ประมาณการภายในว่าราว 10% ของรายได้ปี 2024 หรือราว 16,000 ล้านดอลลาร์ มาจากโฆษณาสแกมและสินค้าต้องห้าม ได้แก่ อีคอมเมิร์ซและการลงทุนหลอกลวง คาสิโนออนไลน์ผิดกฎหมาย และสินค้าทางการแพทย์ต้องห้ามเรียกว่าเป็นตัวเลข "คร่าว ๆ และนับกว้างเกินไป" แต่ไม่ได้ให้ตัวเลขอื่นแทน (Engadget) ต่อมาในเดือนมีนาคม 2026 David Agranovich ของ Meta บอก The Record ว่าตัวเลขนี้ "ชวนให้เข้าใจผิด" เพราะนับรวมโฆษณาที่ไม่ได้ผิดนโยบายเรื่องสแกม และไม่ยอมบอกตัวเลขรายได้จากโฆษณาสแกมเมื่อถูกถาม
เอกสารเดือนธันวาคม 2024 ประเมินว่า Meta แสดงโฆษณาสแกม "ความเสี่ยงสูง" ที่มีสัญญาณหลอกลวงชัดเจนราว 15,000 ล้านชิ้นต่อวันAndy Stone บอกว่าเอกสาร "เป็นมุมมองที่เลือกมาบางส่วน และบิดเบือนแนวทางของ Meta"
Meta ลงมือกับผู้ลงโฆษณาก็ต่อเมื่อระบบมั่นใจอย่างน้อย 95% ว่าเป็นการฉ้อโกง และคำฟ้องของโรดไอแลนด์กล่าวหาว่าบางกรณี Meta เก็บค่าโฆษณาแพงขึ้นแทนการลบMeta บอกว่ารายงานผู้ใช้เรื่องโฆษณาสแกมทั่วโลกลดลง 58% ในช่วง 18 เดือน

คำฟ้องของโรดไอแลนด์ยังอ้างว่าโฆษณาที่ Meta จัดว่า "มีความเสี่ยงทางกฎหมายสูง" สร้างรายได้ราว 7,000 ล้านดอลลาร์ต่อปี ตาม Social Samosa และข่าวประชาสัมพันธ์ของอัยการฯ

จุดที่ต้องระวังเวลาอ่านตัวเลข: 10% ไม่ได้แปลว่า 10% ของโฆษณาที่คุณเห็นเป็นสแกม และไม่ได้มีแค่สแกมล้วน เพราะรวมสินค้าต้องห้ามอย่างการพนันผิดกฎหมายด้วย อีกทั้งยังเป็นการประมาณการภายในที่ Meta เองโต้แย้งอยู่ หลายแหล่งยังเขียนช่วงเวลาไม่ตรงกัน บางแหล่งเขียนว่าเป็นรายได้ "ต่อปี" ขณะที่ Engadget และรายงานที่อ้างในคดีหมู่เกาะเวอร์จินระบุชัดว่าเป็นการประมาณการของปี 2024 ReadEval จึงใช้คำว่า "รายได้ปี 2024"

Meta ตอบคดีนี้อย่างไร

Andy Stone โฆษกของ Meta บอก Reuters (ตามที่ Engadget และ PYMNTS อ้าง) ว่าคดีนี้ "ไม่มีมูล" และบริษัทจะสู้คดี เขาบอกว่า Meta ทำงานร่วมกับเจ้าหน้าที่บังคับใช้กฎหมายเป็นประจำเพื่อจัดการมิจฉาชีพ และได้ลบโฆษณาสแกมไปแล้วกว่า 159 ล้านชิ้น เขายังวิจารณ์ว่าอัยการ "ปฏิเสธที่จะคุยกับเรา" แต่กลับจ้างสำนักงานกฎหมายเอกชนจากนอกรัฐมา "ปั้นคดี" ขึ้น ทั้งนี้ไม่มีแหล่งใดที่ ReadEval อ่านระบุชื่อสำนักงานกฎหมายดังกล่าว และ ReadEval ไม่พบคำชี้แจงจากฝั่งอัยการในประเด็นนี้

ตัวเลขด้านล่างเป็นตัวเลขที่ Meta รายงานเอง ยังไม่มีหน่วยงานภายนอกตรวจสอบ

ตัวเลขของ Metaที่มา
ลบโฆษณาสแกมกว่า 159 ล้านชิ้นในปี 2025 โดย 92% ถูกลบก่อนมีคนรายงานMeta Newsroom 11 มี.ค. 2026
ลบบัญชี Facebook และ Instagram ที่เชื่อมโยงกับศูนย์สแกม 10.9 ล้านบัญชีMeta Newsroom 11 มี.ค. 2026
ตั้งเป้าให้รายได้โฆษณา 90% มาจากผู้ลงโฆษณาที่ยืนยันตัวตนแล้วภายในสิ้นปี 2026 จาก 70% ในตอนนั้นMeta Newsroom 11 มี.ค. 2026
ร่วมกับบริษัทเทคโนโลยีอีก 14 แห่งและเจ้าหน้าที่จาก 10 ประเทศปราบเครือข่ายสแกมในแอฟริกาตะวันตก ลบบัญชี เพจ และกลุ่มกว่า 3.7 ล้านรายการ มีผู้ถูกจับ 28 คน และช่วยเหยื่อค้ามนุษย์ 117 คนจากที่พักแห่งหนึ่งในกานาMeta Newsroom 13 ต.ค. 2026

ปฏิบัติการแอฟริกาตะวันตกเริ่มเมื่อ 6 ต.ค. 2026 โดยมีสำนักงานปราบปรามอาชญากรรมแห่งชาติของอังกฤษ (NCA) เป็นเจ้าภาพในลอนดอน Meta บอกว่าศูนย์สแกมในไนจีเรีย กานา และประเทศใกล้เคียงกระจายตัวมากกว่าและมีขนาดเล็กกว่าศูนย์ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และส่วนใหญ่เล็งเหยื่อในสหรัฐฯ ประกาศนี้ออกมา 9 วันก่อนโรดไอแลนด์ยื่นฟ้อง

"รัฐแรก" แปลว่าอะไร ในเมื่อมีคดีก่อนหน้าแล้ว

โรดไอแลนด์ไม่ใช่ผู้ฟ้องรายแรก แต่เป็น "รัฐ" แรก

ไทม์ไลน์คดีโฆษณาหลอกลวงที่ฟ้อง Meta ตั้งแต่รายงาน Reuters พ.ย. 2025 ถึงคดีรัฐโรดไอแลนด์ 22 ต.ค. 2026
  • หมู่เกาะเวอร์จินของสหรัฐฯ ฟ้องไปก่อนแล้วเมื่อ 30 ธ.ค. 2025 และอัยการสูงสุดของที่นั่นเรียกคดีของตัวเองว่าเป็น "ความพยายามครั้งแรกของอัยการสูงสุด" ในเรื่องนี้ แต่หมู่เกาะเวอร์จินเป็นดินแดนของสหรัฐฯ ไม่ใช่รัฐ
  • Consumer Federation of America องค์กรผู้บริโภคไม่แสวงกำไร ยื่นฟ้องแบบกลุ่ม (class action) ที่วอชิงตัน ดี.ซี. ในเดือนเมษายน 2026
  • Santa Clara County ในรัฐแคลิฟอร์เนีย ฟ้องในเดือนพฤษภาคม 2026 ซึ่งเป็นหน่วยงานระดับท้องถิ่น ข่าวประชาสัมพันธ์ของโรดไอแลนด์เองก็อ้างคดีนี้ว่าเป็นคดีที่คล้ายกัน

คดีทั้งหมดอ้างรายงานของ Reuters ชุดเดียวกัน และ Meta ตอบในแนวคล้ายกัน เช่น ในคดี Santa Clara Meta บอกว่าคดี "อาศัยรายงานของ Reuters ที่บิดเบือนเจตนาของเรา" ส่วนคดีของสภาองค์กรของผู้บริโภคในไทย ข่าวที่ ReadEval อ่านไม่ได้ระบุคำตอบของ Meta

คนไทยเกี่ยวอะไรด้วย

คดีโรดไอแลนด์ใช้กฎหมายของรัฐโรดไอแลนด์ ขอเงินคืนให้ผู้บริโภคในรัฐนั้น และไม่มีผลบังคับกับ Facebook ในไทยโดยตรง แต่ปัญหาเดียวกันมีคนไทยเดินเรื่องอยู่แล้ว

  • สภาองค์กรของผู้บริโภคฟ้อง Meta: ฐานเศรษฐกิจรายงานว่าสภาฯ ยื่นฟ้อง Meta ทั้งสำนักงานในไทยและสำนักงานใหญ่เมื่อ 8 มิ.ย. 2026 หลังเจรจามานานกว่าปี สภาฯ อ้างว่าตั้งแต่ปี 2024 ถึงมีนาคม 2026 ได้รับเรื่องร้องเรียนซื้อสินค้าและบริการออนไลน์ 6,164 เรื่อง ในจำนวนนี้ 3,793 เรื่องเกี่ยวกับ Facebook ข้อกล่าวหาของสภาฯ มี 8 ข้อ เช่น ปล่อยโฆษณาลงทุนปลอมและสินค้าปลอม ระบบยืนยันตัวตนหละหลวม และใช้มาตรฐานความปลอดภัยในสหรัฐฯ ยุโรป และออสเตรเลียเข้มกว่าในไทยและอาเซียน ตามที่ Thai PBS World สรุปไว้ ReadEval ยังไม่พบรายงานความคืบหน้าของคดีนี้หลังวันยื่นฟ้อง
  • ความเสียหายในภาพรวม: Thai PBS World อ้างข้อมูลของ Anti-Online Scam Centre (AOSC) ว่าคนไทยเสียเงินให้มิจฉาชีพออนไลน์กว่า 7,000 ล้านบาทในช่วง 4 เดือนแรกของปี 2026 และ Facebook เป็นแพลตฟอร์มที่ถูกร้องเรียนมากที่สุด เกิน 50,000 เรื่อง ข่าวไม่ได้ระบุชัดว่าตัวเลข 50,000 นับช่วงเวลาใด
  • Meta กับตำรวจไทย: Meta ประกาศเมื่อ 11 มี.ค. 2026 ว่าปิดบัญชีกว่า 150,000 บัญชีที่เชื่อมโยงกับศูนย์สแกมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น ในกัมพูชา เมียนมา และลาว จากปฏิบัติการในกรุงเทพฯ ที่ Anti-Cyber Scam Center (ACSC) ของสำนักงานตำรวจแห่งชาติเป็นผู้นำ และตำรวจไทยจับกุมได้ 21 คน

สิ่งที่ยังไม่ยืนยัน: Meta ไม่ได้ระบุว่าแผนขยายการยืนยันตัวตนผู้ลงโฆษณาให้ครอบคลุม 90% ของรายได้นั้นใช้กับโฆษณาที่แสดงในไทยด้วยหรือไม่ และไม่ได้เปิดเผยตัวเลขโฆษณาสแกมที่ลบได้ในไทยโดยเฉพาะ

วิธีรายงานโฆษณาหลอกลวงบน Facebook และ Instagram

ขั้นตอนจากหน้าช่วยเหลือของ Facebook และ Instagram ณ วันที่ 26 ต.ค. 2026 ชื่อเมนูในแอปภาษาไทยอาจต่างจากนี้ และ ReadEval ไม่ได้ทดลองกดรายงานในบัญชีจริง

Facebook (แอปบนมือถือ)

  1. ในฟีด แตะ Options (ปุ่มจุดสามจุด) ข้างโฆษณาที่ต้องการรายงาน
  2. แตะ Report ad แล้วทำตามขั้นตอนบนหน้าจอ

บนคอมพิวเตอร์ทำแบบเดียวกัน โดยคลิก Options ข้างโฆษณา แล้วคลิก Report ad

ถ้าโฆษณาเลื่อนผ่านไปแล้ว หาไม่เจอ

  1. แตะ Menu ที่มุมขวาบนของ Facebook
  2. แตะ Settings & privacy แล้วแตะ Settings
  3. แตะ Meta Account (บางบัญชีอาจเห็นเป็น Accounts Center)
  4. แตะ Ad preferences ใต้ Account settings
  5. แตะ See all ข้าง Ad activity เพื่อดูโฆษณาที่คุณเคยบันทึกหรือเคยโต้ตอบเมื่อไม่นานนี้

บนคอมพิวเตอร์ หน้าช่วยเหลือบอกให้คลิก Recent ad activity ที่เมนูด้านซ้ายของฟีด

Instagram (Android และ iPhone)

  1. แตะ Options ที่มุมขวาบนของโฆษณา (บน iPad อยู่มุมขวาล่าง)
  2. แตะ Report ad
  3. ใต้ Why are you reporting this ad? เลือกเหตุผลที่ตรงที่สุด

Meta ระบุว่าโฆษณาที่ถูกรายงานจะเข้าระบบตรวจโฆษณา ซึ่งใช้เครื่องมืออัตโนมัติและบางกรณีมีคนตรวจ ถ้ายืนยันว่าผิดนโยบายจึงจะลบ การรายงานจึงไม่ได้แปลว่าโฆษณาจะหายทันที

ถ้าโอนเงินไปแล้ว: การรายงานโฆษณาไม่ได้ช่วยตามเงินคืน ให้โทรสายด่วน 1441 ของศูนย์ AOC 1441 (Anti Online Scam Operation Center) กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม แล้วกด 1 เพื่อแจ้งและขอระงับบัญชีที่น่าสงสัย ศูนย์จะโอนสายให้ธนาคารยืนยันตัวตน แล้วส่งเรื่องเข้าระบบแจ้งความออนไลน์ของตำรวจ ศูนย์ระบุว่ารับเรื่องทางสายด่วนเท่านั้น ไม่มีช่องทางโซเชียลมีเดีย

วิธีเช็กผู้ลงโฆษณาก่อนเชื่อ

หน้าช่วยเหลือของ Ad Library เขียนว่า "โฆษณาลงโดยเพจ Facebook" ผลค้นหาจึงจัดกลุ่มตามเพจ คุณจึงเช็กที่มาของโฆษณาได้จากเพจที่ลงโฆษณานั้น

1. ดูส่วนความโปร่งใสของเพจ (Page transparency)

  1. ไปที่เพจ โดยแตะชื่อเพจจากโฆษณาในฟีด หรือค้นหาชื่อเพจ
  2. แตะชื่อเพจใต้ภาพหน้าปก
  3. แตะ Transparency and privacy policy

หน้าช่วยเหลือระบุว่าส่วนนี้แสดงข้อมูลที่มาจาก Facebook เอง ได้แก่

  • วันที่สร้างเพจ
  • ประเทศหลักที่ผู้ดูแลเพจอยู่ และจำนวนผู้ดูแลในแต่ละประเทศ
  • ชื่อเก่าของเพจที่เคยเปลี่ยน
  • การรวมเพจที่เกิดตั้งแต่ 6 ก.ย. 2018
  • ธุรกิจหรือองค์กรที่ยืนยันตัวตนแล้วและอ้างความเป็นเจ้าของเพจ (Confirmed Page Owner)

ผู้ดูแลเพจลบหรือซ่อนส่วนนี้ทั้งส่วนไม่ได้ แต่ขอซ่อนประเทศของผู้ดูแลได้ในกรณีพิเศษ เช่น ความเสี่ยงต่อความปลอดภัย ส่วนช่อง Confirmed Page Owner อาจขึ้นว่ายังไม่มีข้อมูลหรือถูกผู้ดูแลซ่อนไว้ ซึ่งหน้าช่วยเหลือระบุว่าเป็นไปได้ จึงไม่ได้แปลว่าเพจนั้นปลอมเสมอไป

2. ค้นใน Ad Library (คลังโฆษณาของ Meta)

  1. เปิด facebook.com/ads/library
  2. เลือกประเทศ (เลือก Thailand ได้)
  3. ที่ช่อง Ad category เลือก All ads
  4. พิมพ์ชื่อเพจหรือคำค้นในช่องค้นหา
  5. เลือก See ad details เพื่อดูรายละเอียดของโฆษณาแต่ละชิ้น

ในหน้าของโฆษณาแต่ละชิ้น คุณจะเห็นวันที่โฆษณาเริ่มแสดงครั้งแรก และแอปที่โฆษณาแสดงอยู่ (Facebook, Instagram, Messenger หรือ Audience Network) ถ้าต้องการรายงานจากตรงนี้ ให้คลิก Options แล้วคลิก Report Ad ReadEval ลองเปิด Ad Library เมื่อ 26 ต.ค. 2026 โดยไม่ล็อกอิน พบว่าเลือกประเทศไทยและค้นหาได้

ข้อจำกัดที่ควรรู้

  • สำหรับประเทศไทย Ad Library แสดงเฉพาะโฆษณาที่ยังแสดงอยู่ ยกเว้นโฆษณาการเมืองและประเด็นสังคม ซึ่งเก็บย้อนหลัง 7 ปี (โฆษณาที่หยุดแสดงแล้วจะเก็บไว้ 1 ปีเฉพาะที่เคยแสดงใน EU หรือสหราชอาณาจักร) โฆษณาสแกมที่หยุดลงแล้วจึงอาจหาไม่เจอ
  • โฆษณาใหม่จะปรากฏใน Ad Library ภายใน 24 ชั่วโมงหลังมีคนเห็นครั้งแรก
  • หน้าช่วยเหลือของ Meta สองหน้าเขียนเรื่องประเทศของผู้ดูแลเพจไม่ตรงกัน หน้า Page transparency บอกว่าแสดงประเทศของทุกคนที่มีสิทธิ์ดูแลเพจ ส่วนหน้า Ad Library บอกว่าข้อมูลนี้ใช้กับเพจที่มีผู้ติดตามมาก หรือเคยลงโฆษณาการเมืองในบางประเทศเท่านั้น ถ้าคุณไม่เห็นประเทศของผู้ดูแล ก็ไม่ได้แปลว่าเพจนั้นปลอม

ReadEval แนะนำให้สังเกต (เป็นข้อสังเกตของ ReadEval ไม่ใช่เกณฑ์ของ Meta): เพจที่อ้างเป็นแบรนด์ดังหรือหน่วยงานรัฐแต่เพิ่งสร้างไม่นาน เพจที่เคยใช้ชื่ออื่นที่ไม่เกี่ยวข้องมาก่อน ผู้ดูแลอยู่ต่างประเทศทั้งที่อ้างว่าเป็นร้านในไทย หรือเพจที่ลงโฆษณาเนื้อหาเดียวกันหลายสิบชิ้นพร้อมกัน ส่วนหน้าช่วยเหลือเรื่องสแกมของ Facebook เองเตือนสัญญาณอย่างคนแปลกหน้าหรือคนดังขอเงิน การขอค่าธรรมเนียมก่อนรับเงินกู้หรือรางวัล และการชวนย้ายไปคุยนอก Facebook

สิ่งที่ยังไม่ชัด

  • ตัวคำฟ้อง: ReadEval อ่านได้แค่ข่าวประชาสัมพันธ์และข่าวที่อ้างคำฟ้อง ไม่ได้อ่านคำฟ้องฉบับเต็ม
  • สำนักงานกฎหมายภายนอก: Meta บอกว่าอัยการจ้างสำนักงานกฎหมายเอกชนจากนอกรัฐ แต่ไม่มีแหล่งใดระบุชื่อ และ ReadEval ไม่พบคำชี้แจงจากฝั่งอัยการ
  • ตัวเลขรายได้จริงจากโฆษณาสแกม: มีแต่การประมาณการภายในที่ Reuters รายงาน ซึ่ง Meta โต้แย้ง แต่ก็ไม่ได้ให้ตัวเลขอื่นแทน

บทวิเคราะห์จาก ReadEval

Ade · โต๊ะแอปและแพลตฟอร์ม

คำถามในคดีนี้ไม่ใช่ว่ามีโฆษณาหลอกลวงบน Facebook หรือไม่ เพราะ Meta เองก็บอกว่าลบไปกว่า 159 ล้านชิ้นในปีเดียว แต่อยู่ที่ว่า Meta ลบช้ากว่าที่ทำได้เพราะเงินหรือเปล่า

ตัวเลขทั้งสองฝั่งพูดถึงคนละเรื่อง ฝั่งผู้ฟ้องใช้ประมาณการว่าโฆษณาที่มีความเสี่ยงทำรายได้มากแค่ไหน ส่วนฝั่ง Meta ใช้จำนวนโฆษณาที่ลบไปแล้ว ตัวเลข 159 ล้านชิ้นบอกว่า Meta ลงมือทำจริง แต่ไม่ได้ตอบว่ายังเหลือโฆษณาหลอกลวงอีกเท่าไร และ Meta ยังไม่เคยเปิดตัวเลขรายได้จากโฆษณากลุ่มนี้มาเทียบ กระบวนการในศาลอาจเป็นช่องทางให้เอกสารภายในเหล่านี้ถูกตรวจสอบอย่างเป็นทางการ แต่ ReadEval มองว่าไม่ควรคาดหวังคำตอบเร็ว เพราะคดีทำนองนี้อาจใช้เวลานาน และอาจจบด้วยการไกล่เกลี่ยก่อนมีคำตัดสิน

คดีที่ฟ้องตามกันมาบอกอะไรบางอย่าง ภายใน 1 ปีหลังรายงานของ Reuters มีผู้ฟ้องตั้งแต่องค์กรผู้บริโภค เคาน์ตี ดินแดน จนถึงรัฐ และมีสภาองค์กรของผู้บริโภคของไทยด้วย ถ้าคดีใดคดีหนึ่งบังคับให้ Meta เปลี่ยนวิธีคัดกรองผู้ลงโฆษณาได้ ผลก็น่าจะกระทบระบบโฆษณาที่ใช้ทั่วโลก ไม่ใช่แค่ในรัฐเดียว แต่นั่นเป็นการคาดการณ์ของ ReadEval เท่านั้น ยังไม่มีคำสั่งศาลใดบังคับเช่นนั้น

สำหรับผู้ใช้ไทยตอนนี้ เครื่องมือที่มีอยู่จริงคือปุ่ม Report ad กับหน้า Page transparency ใช้เวลาไม่นาน และควรทำก่อนกดลิงก์จากโฆษณาที่ดูดีเกินจริง และถ้าวันหนึ่งคุณเห็นโฆษณาชิ้นเดียวกันซ้ำหลายสิบเวอร์ชันใน Ad Library นั่นก็เป็นข้อมูลที่บอกได้มากกว่าคำโฆษณา

เรื่องที่เกี่ยวข้อง: เมื่อ 21 ต.ค. 2026 ศาลรัฐนิวเม็กซิโกสั่งให้ Meta จ่าย 25,000 ล้านดอลลาร์ในอีกคดีหนึ่งที่เกี่ยวกับคำสัญญาเรื่องข้อมูลส่วนตัวบน Facebook ซึ่ง ReadEval สรุปไว้แยกต่างหาก

แหล่งที่มา

  1. Rhode Island Attorney General: Attorney General Neronha sues Meta for fraudulent advertisements (22 ต.ค. 2026; เว็บบล็อกการเข้าถึงอัตโนมัติ ReadEval อ่านผ่านฉบับเผยแพร่ซ้ำด้านล่าง)
  2. SteveAhlquist.news: ข่าวประชาสัมพันธ์ของอัยการสูงสุดรัฐโรดไอแลนด์ฉบับเต็ม (23 ต.ค. 2026)
  3. Engadget: Rhode Island sues Meta over its approach to scam ads (22 ต.ค. 2026)
  4. PYMNTS: Rhode Island Lawsuit Claims Meta Knowingly Profits From Financial Scam Ads
  5. Social Samosa: Rhode Island sues Meta over alleged scam advertisements on its platforms
  6. American Bazaar (อ้าง Reuters): Rhode Island sues Meta over alleged scam ads on Facebook, Instagram and WhatsApp
  7. Engadget: Meta is making billions of dollars from scam ads, report says (สรุปรายงาน Reuters 6 พ.ย. 2025)
  8. Marketing Dive: Report claims Meta earning billions from scam ads (พ.ย. 2025)
  9. The Record (Recorded Future News): Meta กับตัวเลข 10% และการปราบโฆษณาสแกม (11 มี.ค. 2026)
  10. Meta Newsroom: Meta launches new anti-scam tools (11 มี.ค. 2026)
  11. Meta Newsroom: ร่วมเจ้าหน้าที่ทั่วโลกปราบเครือข่ายสแกมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (11 มี.ค. 2026)
  12. Meta Newsroom: Leading Tech Companies Join Global Law Enforcement in Major Crackdown on West African Scam Networks (13 ต.ค. 2026)
  13. Reuters (ผ่าน Denver Gazette): Meta is sued by U.S. Virgin Islands over ads for scams (30 ธ.ค. 2025)
  14. Engadget: Meta is facing another lawsuit over scam ads (Santa Clara County, 12 พ.ค. 2026)
  15. ฐานเศรษฐกิจ: สภาองค์กรของผู้บริโภคยื่นฟ้อง Meta (8 มิ.ย. 2026)
  16. Thai PBS World: TCC to sue Meta (5 มิ.ย. 2026)
  17. Facebook Help Center: Report content on Facebook (ส่วน Ads on Facebook)
  18. Facebook Help Center: About Facebook Ads
  19. Facebook Help Center: About Page transparency
  20. Facebook Help Center: What is the Meta Ad Library and how do I search it?
  21. Meta Ad Library (หน้าค้นหา ตรวจเมื่อ 26 ต.ค. 2026)
  22. Instagram Help Center: Give feedback about the ads you see on Instagram
  23. Facebook Help Center: Avoiding scams on Facebook
  24. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม: AOC 1441