เอกสารศาลกล่าวหา TikTok ให้วัยรุ่นบางส่วนกดรีเซ็ตฟีดที่ไม่ทำงาน และเพิกเฉยคำเตือนพนักงาน

ลองนึกภาพลูกวัยรุ่นของคุณเบื่อคลิปแนวเดิมที่ขึ้นหน้า For You ทุกวัน จึงเข้าไปกดปุ่มรีเซ็ตฟีดที่ TikTok บอกว่าจะทำให้ฟีด "เหมือนเพิ่งสมัครใหม่" หน้าจอบอกว่าเรียบร้อย แต่คลิปที่ไหลมายังเป็นแนวเดิม คำฟ้องของอัยการสูงสุดรัฐนิวยอร์กกล่าวหาว่าเรื่องแบบนี้เกิดขึ้นจริงกับผู้ใช้หลายพันคน ทั้งเด็กและวัยรุ่น

Reuters รายงานว่าคำฟ้องฉบับแก้ไขที่ศาลเพิ่งสั่งเปิดเผยระบุว่า TikTok แบ่งผู้ใช้ที่กดเปิดฟีเจอร์รีเซ็ตฟีด (Algo Refresh) เป็นกลุ่ม กลุ่มหนึ่งได้ของจริง อีกกลุ่มได้ "ยาหลอก" ที่กดแล้วฟีดไม่เปลี่ยน เพื่อเทียบเวลาใช้แอปและรายได้โฆษณา คล้ายการทดลองยา ต่างกันตรงที่ผู้ร่วมทดลองยารู้ว่าอาจได้ยาหลอก แต่ตามคำฟ้อง ผู้ใช้กลุ่มนี้เชื่อว่าฟีเจอร์ทำงานแล้ว แม้แต่ผู้จัดการผลิตภัณฑ์ด้านสุขภาวะดิจิทัลของ TikTok ยังแย้งในแชตภายในว่ากลุ่มยาหลอก "ขัดกับ" เป้าหมายของฟีเจอร์ "โดยสิ้นเชิง"

ยังไม่จบแค่นั้น NPR เปิดคำให้การของพนักงานในคดีรวมอีกชุดหนึ่ง ซึ่งเล่าว่าทีมความปลอดภัยเตือนผู้บริหารหลายครั้งเรื่องความเสี่ยงต่อเด็ก ทั้งผู้เยาว์ในไลฟ์ที่ผู้ชมส่งของขวัญเป็นเงินได้ ช่องโหว่ที่ให้เด็กเลี่ยงการตรวจอายุ และลิงก์ซ่อนที่ให้วัยรุ่นปลดตัวเองออกจากระบบเชื่อมบัญชีของพ่อแม่ (Family Pairing) แต่พนักงานรู้สึกว่าผู้บริหารไม่ได้จัดการอย่างที่ควร

ทั้งหมดนี้ยังเป็นข้อกล่าวหาที่ศาลยังไม่ได้ตัดสิน TikTok ตอบว่าคำฟ้องบิดเบือนวิธีทำงานของ Algo Refresh และการทดสอบฟีเจอร์เป็นเรื่องปกติ ส่วนคำให้การนั้น "ถูกเลือกยกมาบางส่วน" ตามที่ทนายฝ่ายโจทก์ต้องการ พร้อมชี้ว่ามีการตั้งค่าความปลอดภัยสำหรับวัยรุ่นกว่า 50 อย่าง คดีเกิดในสหรัฐฯ และไม่มีแหล่งใดบอกว่าการทดลองรวมผู้ใช้ในไทยหรือไม่

สำหรับพ่อแม่ ข้อคิดที่ใช้ได้ทันทีคืออย่าพึ่งปุ่มในเครื่องของลูกอย่างเดียว เชื่อมบัญชีผ่าน Family Pairing แล้วคุณจะตั้งเวลา เปิดโหมดจำกัดเนื้อหา และกรองคำได้จากบัญชีของคุณเอง วัยรุ่นถูกจำกัดเวลาวันละ 1 ชั่วโมงเป็นค่าเริ่มต้นอยู่แล้ว แต่ถ้าไม่เชื่อมบัญชี ลูกกดรหัสบนจอแล้วดูต่อได้เอง ขั้นตอนทีละเมนู ข้อจำกัด และไทม์ไลน์คดีอยู่ด้านล่าง

สรุปประเด็นสำคัญ

• ข้อกล่าวหาเรื่องปุ่มรีเซ็ตฟีด: คำฟ้องฉบับแก้ไขของรัฐนิวยอร์ก (เปิดเผยเมื่อ 7 ต.ค. 2026) อ้างว่าในปี 2023 TikTok ให้ผู้ใช้หลายพันคน รวมเด็กและวัยรุ่น ได้ Algo Refresh แบบที่ไม่ทำงาน เพื่อศึกษาเวลาใช้งานและรายได้โฆษณา
• คำให้การของพนักงาน: NPR รายงานเมื่อ 20 ต.ค. 2026 ว่าพนักงานด้านความปลอดภัยเตือนผู้บริหารเรื่องเด็กในไลฟ์ ช่องโหว่การตรวจอายุ และลิงก์ซ่อนใน Family Pairing คำให้การยื่นต่อศาลรัฐบาลกลางตั้งแต่มีนาคม 2026 แต่ยังไม่ได้ใช้เป็นหลักฐานในการพิจารณาคดี
• TikTok ปฏิเสธ: บอกว่าคำฟ้องบิดเบือนวิธีทำงานของ Algo Refresh และคำให้การถูก "เลือกยกมาบางส่วน" พร้อมชี้ว่าลงทุนด้านความปลอดภัยหลายพันล้านดอลลาร์
• สิ่งที่พ่อแม่ทำได้: เชื่อม Family Pairing ตั้งเวลา เปิด Restricted Mode กรองคำ เปิดการแจ้งเตือนเมื่อบัญชีถูกยกเลิกการเชื่อม และใช้การจำกัดเวลาระดับเครื่องควบคู่

ปุ่มรีเซ็ตฟีดควรทำงานอย่างไร และคำฟ้องบอกว่าเกิดอะไรขึ้น

TikTok เปิดตัวปุ่มรีเซ็ตฟีด For You เมื่อ 16 มี.ค. 2023 โดยประกาศใน Newsroom ว่าฟีเจอร์นี้ "ให้ผู้ใช้ดูเนื้อหาในฟีด For You เหมือนเพิ่งสมัคร TikTok" จากนั้นระบบแนะนำ "จะเริ่มแสดงเนื้อหาตามการใช้งานใหม่" และการรีเซ็ตจะไม่ลบการตั้งค่าเดิมหรือบัญชีที่ติดตามไว้

หน้าช่วยเหลือปัจจุบันของ TikTok อธิบายต่างออกไปเล็กน้อย คือเมื่อรีเซ็ต ระบบ "จะแสดงเนื้อหายอดนิยมบางส่วน" ให้ แล้วการกดถูกใจหรือคอมเมนต์ของคุณจะค่อย ๆ ปรับฟีดใหม่ การรีเซ็ตมีผลกับฟีด For You อย่างเดียว ไม่กระทบฟีด Following โปรไฟล์ กล่องข้อความ และโฆษณา และ "ย้อนกลับไม่ได้"

คำฟ้องของนิวยอร์กโจมตีฟีเจอร์นี้ 2 ชั้น ตามที่ Reuters และ Techlicious สรุป

คำฟ้องยังอ้างแชตของผู้จัดการผลิตภัณฑ์ทีม Digital Well Being ของ TikTok ที่คัดค้านการทดลองนี้ว่า "ฟีเจอร์นี้เกี่ยวกับความโปร่งใสและการควบคุมอัลกอริทึม" และ "กลุ่มยาหลอกขัดกับสิ่งนั้นโดยสิ้นเชิง" (แปลโดย ReadEval) แหล่งข่าวทั้งหมดที่ ReadEval อ่านไม่ได้ระบุจำนวนผู้ใช้ในกลุ่มยาหลอกที่แน่ชัด ช่วงอายุ หรือประเทศของผู้ใช้ที่ถูกทดลอง

ข้อกล่าวหาว่าปุ่มรีเซ็ตไม่ได้ทำงานตามที่อ้างไม่ใช่เรื่องใหม่ เมื่อ 8 ต.ค. 2024 สำนักงานอัยการสูงสุดรัฐนิวยอร์กประกาศฟ้อง TikTok พร้อมระบุว่าฟีเจอร์อย่าง Refresh และการจำกัดเวลา 60 นาทีของวัยรุ่น "ไม่ได้ทำงานอย่างที่ TikTok อ้าง" สิ่งที่ใหม่ในรอบนี้คือรายละเอียดจากเอกสารภายในเรื่องกลุ่มยาหลอก

อย่าสับสนกับการทดลองอีกชุดหนึ่ง

สื่อหลายสำนักเล่าการทดลอง 2 ชุดปนกัน ซึ่งเป็นคนละเรื่องกัน

• ชุดที่ 1 (เริ่มปี 2021): Bloomberg รายงานจากเอกสารลับของ TikTok และคำฟ้องนิวยอร์กนำมาอ้างว่า TikTok งดฟีเจอร์ความปลอดภัยใหม่ที่ช่วยลดการเห็นเนื้อหาแนวเดิมซ้ำ ๆ กับผู้ใช้ในสหรัฐฯ 10% หรือราว 15 ล้านคน เพื่อทดสอบว่าฟีเจอร์นี้ทำให้คนใช้แอปน้อยลงหรือไม่
• ชุดที่ 2 (ปี 2023): กลุ่มยาหลอกของ Algo Refresh ที่กล่าวถึงด้านบน กับผู้ใช้หลายพันคน

การทดลองชุดที่ 1 เป็นเรื่องที่หนักที่สุดในคดีนี้ Bloomberg และคำฟ้องระบุว่ามีวัยรุ่นอายุ 16 ปีในนิวยอร์กที่อยู่ในกลุ่มที่ไม่ได้รับฟีเจอร์นี้ เสียชีวิตจากการฆ่าตัวตายในปี 2022 และการตรวจสอบภายในพบว่าเขาได้รับเนื้อหาเกี่ยวกับการทำร้ายตัวเองจำนวนมาก TikTok ปฏิเสธข้อกล่าวหาของนิวยอร์กโดยรวมในเอกสารที่ยื่นต่อศาล ส่วน The Next Web รายงานว่าวุฒิสมาชิก Marsha Blackburn และ Richard Blumenthal ส่งคำถาม 13 ข้อถึง TikTok เรื่องการทดลองนี้

ถ้าคุณหรือคนใกล้ตัวรู้สึกไม่ไหว สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ของกรมสุขภาพจิตให้คำปรึกษาฟรีตลอด 24 ชั่วโมง

พนักงานเตือนอะไรบ้าง ตามคำให้การที่ NPR ได้เห็น

Katie McQue ผู้สื่อข่าว NPR รายงานจากคำให้การที่ยื่นต่อศาลรัฐบาลกลางเมื่อมีนาคม 2026 ในคดีรวมหลายคดี (multi-district litigation หรือ MDL) ที่เริ่มตั้งแต่ปี 2022 และรวมคดีหลายร้อยคดีที่ฟ้อง TikTok, Meta, Google และ Snap ว่าออกแบบแพลตฟอร์มให้เป็นอันตรายต่อผู้ใช้อายุต่ำกว่า 18 ปี คดีของ TikTok ยังไม่ถึงชั้นคณะลูกขุน คำให้การเหล่านี้จึงยังไม่ได้ถูกนำเสนอเป็นหลักฐานในการพิจารณาคดี

NPR ระบุว่า TikTok ปฏิเสธจะให้แถลงการณ์กับ NPR โดยชี้ไปที่นโยบายที่เผยแพร่ไว้ และบอกว่ามีโครงการป้องกันการฟอกเงินที่สอดคล้องกับมาตรฐานสากล แต่ไม่ได้ตอบคำถามเรื่องช่องโหว่การตรวจอายุ

TikTok ตอบว่าอย่างไร

คดีไปถึงไหนแล้ว

• คดีของนิวยอร์ก: Letitia James อัยการสูงสุดรัฐนิวยอร์กฟ้อง TikTok เมื่อ 8 ต.ค. 2024 ในกลุ่มอัยการสูงสุด 14 รัฐและเขตปกครองที่นำโดยนิวยอร์กและแคลิฟอร์เนีย แต่ละรัฐยื่นฟ้องในศาลของตัวเอง คำฟ้องฉบับแก้ไขยื่นแบบปิดผนึกเมื่อปลายเดือนสิงหาคม 2026 และศาลสั่งให้เปิดเผยก่อนที่ Reuters จะรายงานเมื่อ 7 ต.ค. 2026 แหล่งข่าวที่ ReadEval อ่านไม่ได้ระบุชื่อศาลของคดีนี้
• ภาพรวม: Reuters และ The Next Web ระบุว่ามีรัฐฟ้อง TikTok มากกว่า 24 รัฐ ด้วยข้อกล่าวหาว่าออกแบบแอปให้เด็กติด และเอกสารในคดีเหล่านี้หลายส่วนยังถูกปิดผนึกหรือคาดดำ
• คดีที่ยอมความแล้ว: NPR ระบุว่า TikTok ยอมความกับเขตการศึกษาชนบทแห่งหนึ่งในรัฐเคนทักกี 8 ล้านดอลลาร์ในเดือนพฤษภาคม และกับรัฐอะแลบามาในเดือนกันยายน 2026

ตัวเลขของการยอมความกับอะแลบามาแต่ละสื่อเขียนไม่ตรงกัน NPR เขียนว่า 100 ล้านดอลลาร์ ส่วน Reuters เขียนว่า "สูงสุด 300 ล้านดอลลาร์" ReadEval ตรวจกับรายงานของ AP เมื่อ 25 ก.ย. 2026 แล้วพบว่าทั้งสองตัวเลขมาจากเงื่อนไขเดียวกัน คือ TikTok จ่ายอย่างน้อย 100 ล้านดอลลาร์ และอะแลบามาอาจได้เพิ่มอีกสูงสุด 183.8 ล้านดอลลาร์ ถ้ารัฐอื่นยอมความกับ TikTok มากพอภายในเวลาที่กำหนด รวมแล้วเกือบ 300 ล้านดอลลาร์ ข้อตกลงยังบังคับให้วัยรุ่นในอะแลบามามีการจำกัดเวลาวันละ 2 ชั่วโมง ใช้แอปไม่ได้ช่วงเที่ยงคืนถึง 6 โมงเช้า มีตัวเลือกฟีดที่ไม่ปรับตามความสนใจ บัญชีวัยรุ่นเป็นส่วนตัวเป็นค่าเริ่มต้น และมีการตรวจอายุที่เข้มขึ้น ข้อกำหนดเหล่านี้ใช้กับรัฐอะแลบามาเท่านั้น

เครื่องมือของ TikTok ที่พ่อแม่ใช้ได้วันนี้

ขั้นตอนด้านล่างอ้างจากหน้าช่วยเหลือของ TikTok ณ วันที่ 26 ต.ค. 2026 ReadEval เปิดหน้าช่วยเหลือภาษาไทยแล้วได้เนื้อหาภาษาอังกฤษ จึงใช้ชื่อเมนูภาษาอังกฤษตามหน้านั้น ถ้าแอปของคุณตั้งเป็นภาษาไทย ชื่อเมนูอาจต่างไป และ ReadEval ไม่ได้ทดลองกดในบัญชีจริง

1. เชื่อมบัญชีพ่อแม่กับลูกด้วย Family Pairing

คุณต้องมีบัญชี TikTok ของตัวเอง แล้วทำบนเครื่องของคุณและเครื่องของลูก

1. ในแอป TikTok แตะ Profile ด้านล่าง
2. แตะปุ่ม Menu ☰ ด้านบน แล้วเลือก Settings and privacy
3. แตะ Family Pairing แล้วแตะ Continue
4. เลือก Parent หรือ Teen แล้วแตะ Next
5. ทำตามขั้นตอนบนจอเพื่อเชื่อมบัญชี

หลังเชื่อมแล้ว เข้าเมนูเดิม แตะ Family Pairing เลือกบัญชีของลูก แล้วปรับการตั้งค่าได้ TikTok ระบุว่าวัยรุ่นเพิ่มข้อจำกัดให้ตัวเองได้เสมอ แต่ลดข้อจำกัดที่พ่อแม่ตั้งไว้ไม่ได้

2. การตั้งค่าที่ควรดูใน Family Pairing

TikTok ระบุว่าเมื่อเปิด Restricted Mode หรือจำกัดเวลาต่อวันไว้ ลูกจะออกจากระบบหรือสลับบัญชีในแอปไม่ได้ และบางฟีเจอร์ เช่น การบล็อกบัญชีแทนลูก หรือฟีด STEM "ยังไม่มีให้ใช้ทุกที่" โดยหน้าช่วยเหลือไม่ได้บอกว่าไทยอยู่ในกลุ่มไหน

3. ตั้งเวลาใช้งานในบัญชีของลูกเอง (กรณียังไม่เชื่อมบัญชี)

1. แตะ Profile > ปุ่ม Menu ☰ > Settings and privacy
2. แตะ Time and well-being > Screen time
3. เปิด Daily screen time แล้วเลือกเวลา

ผู้ใช้อายุ 13–17 ปีมีการจำกัดเวลาวันละ 1 ชั่วโมงเป็นค่าเริ่มต้น แต่เมื่อครบเวลา หน้าช่วยเหลือระบุว่าผู้ใช้ "เลือกปิด TikTok หรือกรอกรหัสบนจอเพื่อกลับไปใช้ต่อ" ได้ ซึ่งเป็นจุดเดียวกับที่คำฟ้องของนิวยอร์กปี 2024 วิจารณ์ ถ้าอยากให้การจำกัดเวลามีผลจริง ต้องตั้งผ่าน Family Pairing ที่คุณถือรหัสเอง

4. เปิด Restricted Mode ในเครื่องของลูก

1. แตะ Profile > ปุ่ม Menu ☰ > Settings and privacy
2. แตะ Content preferences > Restricted Mode
3. ตั้งรหัสผ่าน แล้วเปิดโหมดนี้ (ครั้งแรกต้องแตะ Turn on ก่อนตั้งรหัส)

TikTok ระบุว่าโหมดนี้กรองเนื้อหา เช่น คำหยาบ เนื้อหาชี้นำทางเพศ ความรุนแรงที่สมจริง อาวุธ และยาเสพติด ถ้าลูกมีหลายบัญชี ต้องเปิดแยกทีละบัญชี

5. รีเซ็ตฟีด For You

1. แตะ Profile > ปุ่ม Menu ☰ > Settings and privacy
2. แตะ Content Preferences > Refresh your For You feed แล้วทำตามขั้นตอนบนจอ

บางภูมิภาคทำได้จากหน้าฟีดโดยตรงด้วย คือกดค้างที่คลิปหรือแตะปุ่ม Share > Why this video > Adjust your For You > Refresh your For You feed Techlicious แนะนำให้เลื่อนดูฟีดสักครู่หลังรีเซ็ต เพื่อเช็กว่าฟีดเปลี่ยนจริง ถ้าคลิปยังเหมือนเดิม หน้าช่วยเหลือของ TikTok ให้ส่งความเห็นผ่าน Need more help? พร้อมบอกว่าเห็นคลิปเดิมหรือคลิปใหม่หลังรีเซ็ต

ข้อจำกัดที่ควรรู้

• ทุกอย่างขึ้นกับอายุในบัญชี: การตั้งค่าเริ่มต้นสำหรับวัยรุ่นใช้ได้เมื่อบัญชีระบุอายุถูกต้อง และคำให้การที่ NPR รายงานอ้างว่าเด็กเคยเลี่ยงการตรวจอายุได้ด้วยการสมัครผ่านบัญชีอื่น TikTok ไม่ได้ตอบ NPR เรื่องนี้ ReadEval จึงยืนยันไม่ได้ว่าช่องโหว่นี้ยังอยู่หรือไม่
• ลูกยกเลิกการเชื่อมได้: ลิงก์ซ่อนในปี 2021 เป็นข้อกล่าวหาเรื่องในอดีต แต่วันนี้หน้าช่วยเหลือของ TikTok เองก็มีตัวเลือกแจ้งเตือนเมื่อบัญชีถูกยกเลิกการเชื่อม ซึ่งชี้ว่าการยกเลิกการเชื่อมยังเกิดขึ้นได้ ควรเปิดการแจ้งเตือนนี้ไว้
• Restricted Mode ไม่ได้กันทุกทาง: Techlicious สรุปว่าคำฟ้องของนิวยอร์กอ้างว่าโหมดนี้ไม่ได้กันเนื้อหาที่ผู้เยาว์เจอผ่านการค้นหาหรือข้อความส่วนตัว ถ้ากังวล คุณปิดการค้นหาของลูกได้ใน Family Pairing
• รีเซ็ตฟีดไม่ได้ล้างทุกอย่าง: ตามหน้าช่วยเหลือ ระบบจะเรียนรู้ใหม่จากสิ่งที่ลูกกดถูกใจหรือดูต่อ ถ้าพฤติกรรมเดิม ฟีดก็อาจกลับมาเป็นแนวเดิม และการรีเซ็ตไม่กระทบโฆษณาหรือฟีด Following
• ใช้การจำกัดระดับเครื่องควบคู่: Techlicious แนะนำ Screen Time บน iPhone/iPad หรือ Google Family Link บน Android เพื่อจำกัดเวลาใช้แอป TikTok โดยไม่ขึ้นกับการตั้งค่าในแอป

เรื่องนี้เกี่ยวกับผู้ใช้ในไทยไหม

คดีทั้งหมดอยู่ในสหรัฐฯ การทดลองชุดที่ 1 ระบุชัดว่าเป็นผู้ใช้ในสหรัฐฯ ส่วนการทดลองกลุ่มยาหลอกของ Algo Refresh ในปี 2023 ไม่มีแหล่งใดที่ ReadEval อ่านระบุว่าทำกับผู้ใช้ประเทศใด ReadEval จึงยืนยันไม่ได้ว่าผู้ใช้ในไทยเคยอยู่ในการทดลองนี้หรือไม่ ข้อกำหนดของการยอมความกับอะแลบามาก็ใช้เฉพาะรัฐนั้น ไม่ได้เปลี่ยนแอปของผู้ใช้ในไทย

ส่วนเครื่องมือในหัวข้อด้านบน หน้าช่วยเหลือของ TikTok ไม่ได้ระบุว่าจำกัดเฉพาะบางประเทศ ยกเว้นบางฟีเจอร์ที่เขียนว่ายังไม่มีให้ใช้ทุกที่ วิธีที่แน่นอนที่สุดคือเปิดเมนู Family Pairing ในแอปของคุณแล้วดูว่ามีตัวเลือกใดบ้าง